Καρκίνος πνεύμονα και επεμβατική πνευμονολογία

Τι είναι ο καρκίνος του πνεύμονα;

Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι η πιο συχνή κακοήθεια στην Ελλάδα στους άνδρες και στις γυναίκες, ταυτόχρονα, ο πιο συχνός καρκίνος στους άνδρες και ο δεύτερος πιο συχνός στις γυναίκες μετά τον καρκίνο του μαστού. Εκτός από τη μεγάλη του επίπτωση στον πληθυσμό, παρουσιάζει και ορισμένα άλλα χαρακτηριστικά. Είναι η πιο συχνή κακοήθεια στις μεγαλύτερες ηλικίες, άνω των 60 ετών. Είναι η κακοήθεια με τη μεγαλύτερη θνητότητα, καθώς όταν γίνεται η διάγνωση είναι προχωρημένη και παρουσιάζεται σε μεγαλύτερη συχνότητα σε καπνιστές ή σε πρώην καπνιστές.Οι πρωτοπαθείς όγκοι του πνεύμονα, δηλαδή οι όγκοι που ξεκινούν απευθείας από τους αεραγωγούς (βρόγχους) είναι δύο ειδών και ανάλογα με τα κύτταρα που αφορούν διακρίνονται σε:

  1. Μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα
  2. Μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα

Άλλοι τύποι καρκίνου που εμφανίζονται στον πνεύμονα είναι οι μεταστατικοί από άλλα όργανα, κυρίως του εντέρου, λεμφώματα, νευροενδοκρινείς όγκοι. Τέλος, ξεχωριστή θέση έχουν και οι όγκοι που εμφανίζονται στα κύτταρα του υπεζωκότα, του μανδύα που καλύπτει τον πνεύμονα, και ονομάζονται μεσοθηλίωμα.

» Διαβάστε περισσότερα για τον Καρκίνο του Πνεύμονα: Βιοψία, Διάγνωση, Θεραπεία, Αίτια, Συμπτώματα, Εξειδικευμένες Υπηρεσίες

Αίτια του καρκίνου του πνεύμονα

Υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες κινδύνου, οι οποίοι αυξάνουν τις πιθανότητες κάποιου να αναπτύξει καρκίνο του πνεύμονα. Έχοντας κάποιον από αυτούς τους παράγοντες κινδύνου δεν σημαίνει ότι θα αναπτυχθεί σίγουρα καρκίνος. Αντίστοιχα, μπορεί να αναπτυχθεί κακοήθεια χωρίς να ανευρίσκεται κανένας παράγοντας κινδύνου. Οι αποδεδειγμένοι βιβλιογραφικά παράγοντες είναι οι παρακάτω.

Κάπνισμα

Το κάπνισμα είναι η αιτία για τους περισσότερους ασθενείς με καρκίνο στον πνεύμονα και ένας από τους μεγαλύτερους παράγοντες κινδύνου. Το κάπνισμα περιλαμβάνει τα τσιγάρα, τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, το άτμισμα, την πίπα, τα πούρα. Όσο πιο πολύ καπνίζει κάποιος, τόσο μεγαλώνει το ρίσκο του καρκίνου του πνεύμονα και αυτό έχει να κάνει περισσότερο με τα χρόνια καπνίσματος, παρά με τον αριθμό των καθημερινών τσιγάρων. Οι 9 στους 10 ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα είναι καπνιστές ή πρώην καπνιστές. Όσο νεότερος αρχίζει κάποιος το κάπνισμα, τόσο μεγαλώνει η πιθανότητά του για καρκίνο του πνεύμονα. Οι ασθενείς που δεν καπνίζουν και έχουν καρκίνο του πνεύμονα βρίσκονται σε ποσοστό 10%, δηλαδή ο 1 στους 10. Όταν σταματά κάποιος το κάπνισμα, οι πιθανότητες του για καρκίνο του πνεύμονα μειώνονται συνεχώς και έχει υπολογιστεί ότι μετά από 12 χρόνια διακοπής, οι πιθανότητες μειώνονται στο 30%, ενώ μετά από 15 χρόνια διακοπής, οι πιθανότητες είναι ίδιες με τον ποτέ καπνιστή. Το παθητικό κάπνισμα αυξάνει κατά πολύ λίγο την πιθανότητα κακοήθειας και το ποσοστό είναι σημαντικά μικρότερο από το κάπνισμα. Πλέον, με τον αντικαπνιστικό νόμο, το ποσοστό αυτό μειώνεται στο ελάχιστο.

Ηλικία

Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι σημαντικά πιο αυξημένος στις μεγαλύτερες ηλικίες. Οι 4 στους 10 ασθενείς είναι άνω των 75 ετών. Οι νεαρότεροι μπορούν να εμφανίσουν κακοήθεια επίσης, αλλά είναι εξαιρετικά σπάνιο, ιδιαίτερα για ασθενείς κάτω των 40 ετών.


Αμίαντος

Παλαιότερα, ο αμίαντος ήταν πολύ συχνά χρησιμοποιούμενο υλικό κατασκευής κτηρίων (οροφή, βάψιμο). Η μεγαλύτερη έκθεση αυξάνει τις πιθανότητες για καρκίνο του πνεύμονα. Σε συνδυασμό με το κάπνισμα, οι πιθανότητες είναι πολύ μεγαλύτερες. Το μεσοθηλίωμα, δηλαδή η κακοήθεια του μανδύα που περιβάλλει τον πνεύμονα, του υπεζωκότα, είναι η κύρια πάθηση που έχει ως αίτιο τον αμίαντο. Η επαγγελματική έκθεση, κυρίως, είναι ο κοινός παρονομαστής για την πάθηση αυτή.


Ραδόνιο

Πρόκειται για φυσικό αέριο, που μπορεί να περάσει από το έδαφος, όπου συνήθως βρίσκεται στα κτήρια, και σε υψηλή δόση να επηρεάσει τους καπνιστές κυρίως και να αυξήσει τις πιθανότητες για καρκίνο του πνεύμονα.

Άλλα Αίτια

Ανοσοανεπάρκειες

Ασθενείς με HIV ή υπό ανοσοκαταστολή για μεταμόσχευση, έχουν αυξημένη πιθανότητα για καρκίνο πνεύμονα.

Κληρονομικότητα

Ασθενείς με ιστορικό οικογενειακό διασποράς, πχ ένας γονέας ή αδέλφια με καρκίνο σε μικρότερη ηλικία, έχουν αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν καρκίνο του πνεύμονα. Ακόμη δεν έχουν βρεθεί κάποια γονίδια που να σχετίζονται άμεσα με τον καρκίνο του πνεύμονα, ωστόσο γίνονται προσπάθειες σε αυτό το επίπεδο.

Προηγούμενη κακοήθεια ή θεραπεία αυτής

Ασθενείς με λέμφωμα ή καρκίνο όρχεων, που έχουν κάνει ακτινοβολίες για διασπορά της πάθησης στον θώρακα, έχουν αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο πνεύμονα, ενώ το ρίσκο αυξάνεται εάν καπνίζουν.

Άλλες αιτίες καρκίνου πνεύμονα

Σε πολλές μελέτες, τελευταία, βρίσκονται αίτια που σχετίζονται με τη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα, όπως η ποιότητα του αναπνεόμενου αέρα και της περιβαλλοντικής μόλυνσης. Το ρίσκο για τον γενικό πληθυσμό είναι πολύ μικρό, αλλά παραμένει σημαντικά μεγαλύτερο στους καπνιστές.

Συμπτώματα καρκίνου πνεύμονα

 Τα συμτώματα του καρκίνου του πνεύμονα δεν είναι ειδικά και τις περισσότερες φορές δεν αξιολογούνται από τους ασθενείς. Έτσι για τον παραπάνω λόγο όταν γίνεται η διάγνωση είναι πιο προχωρημένη η νόσος, με μικρότερες πιθανότητες οριστικής θεραπείας και χειρότερη πρόγνωση.

 Για να δωθεί ένα παράδειγμα για την παραπάνω διαπίστωση, θα χρησιμοποιήσουμε  ένα σύμπτωμα μη ειδικό: τον βήχα. Ο βήχας ξηρός ή παραγωγικός ( με φλέγματα), πρωινός ή βραδινός, που συνοδεύεται από δύσπνοια ή χωρίς, είναι ένα κοινό σύμπτωμα σε ασθενείς με κοινό παρανομαστή το κάπνισμα. Οι περισσότεροι καπνιστές αναφέρουν δε ότι δεν έχουν συμπτώματα παρά μόνο ένα «τσιγαρόβηχα» που χαρακτηρίζεται ως “φυσιολογικός”. Ο βήχας λοιπόν σε έναν ασθενή καπνιστή με τουλάχιστον 20 χρόνια κάπνισμα και κατά μέσο όρο κατανάλωσης ένα πακέτο την ημέρα, ή πρώην καπνιστή που έχει διακόψει για λιγότερο απο δέκα χρόνια το κάπνισμα και είναι τουλάχιστον 50 χρόνων, είναι ύποπτο σύμπτωμα και δικαιολογεί την διερεύνηση του ασθενή με αξονική τομογραφία θώρακος. 

 Άλλα συμτώματα είναι η αλλαγή του βήχα που υπάρχει στους καπνιστές κατά τις πρωινές ώρες. Δηλαδη διαφορές στην ένταση, την παραγωγικότητα, διαφορά των εκκρίσεων, του χρώματος, η αιμόπτυση μπορεί να υποκρύπτουν κάποια κακοήθεια. Οι λοιμώξεις, κυρίως οι επαναλαμβανόμενες, ή πόνος στο στήθος, είναι ύποπτα συμτώματα, επίσης. Η δύσπνοια μετά τον βήχα, ή ο βήχας που ακολουθείται απο πόνο και δύσπνοια, κυρίως η βραδινή, είναι συμτώματα άξια διερεύνησης. Γενικότερα συμτώματα είναι το αίσθημα της κόπωσης, κακουχίας, η απώλεια βάρους.

» Διαβάστε περισσότερα για τον Καρκίνο του Πνεύμονα: Βιοψία, Διάγνωση, Θεραπεία, Αίτια, Συμπτώματα, Εξειδικευμένες Υπηρεσίες

Διάγνωση Καρκίνου

Οι ασθενείς που έχουν συμπτώματα βήχα, δύσπνοια, απόχρεμψη και είναι καπνιστές με καπνιστική συνήθεια τουλάχιστον ένα πακέτο τσιγάρα την ημέρα για πάνω από 20 χρόνια ή έχουν διακόψει το κάπνισμα λιγότερα από δέκα χρόνια και εί ναι άνω των 50 ετών δικαιούνται περαιτέρω διερεύνησης.

 Αυτή η διερεύνηση περιλαμβάνει αξονική τομογραφία θώρακος. Τα ευρήματα της αξονικής τομογραφίας, που χρήζουν προσοχής είναι κυρίως το εμφύσημα, που είναι η καταστροφή του πνευμονικού παρεγχύματος, και σε αυτό το έδαφος αναπτύσσονται συχνά βλάβες όπως ο καρκίνος του πνεύμονα. Άλλες συχνές βλάβες εκτός του εμφυσήματος είναι η μάζα, ο όζος, που είναι συμπαγείς βλάβες, και η λεμφαδενοπάθεια του μεσοθωρακίου. Τέλος, οι πυκνωτικές αλλοιώσεις και τα διήθηματα πνεύμονα είναι ευρήματα που συχνά χρήζουν περαιτέρω έλεγχο. Οι εξετάσεις που πρέπει να ακολουθήσουν ειναι το PET/CT SCAN. Μια εξέταση που περιλαμβάνει την έγχυση ειδικού σκιαγραφικού που προσλαμβάνεται απο ύποπτα κύτταρα με αυξημένο πολλαπλασιασμό το οποίο και ακτινοβολεί εντόνως στα σημεία που ειναι ύποπτα. Η εξέταση αφορά όλο το σώμα εκτός του εγκεφάλου που για τον έλεγχο του χρειάζεται μαγνητική ή αξονική τομογραφία.

Slide

Βιοψία

Η διερεύνηση πρέπει να συνεχιστεί με λήψη βιοψίας από τη μάζα ή τον όζο. Η ταυτοποίηση και ανεύρεση του ιστολογικού τύπου του καρκίνου του πνεύμονα όπως και το στάδιο που βρίσκεται η ασθένεια υπαγορεύει τη θεραπευτική προσέγγιση που είναι πολλαπλή, χειρουργική-ακτινοβολία-χημειοθεραπεία-ανοσοθεραπεία. Ο τύπος περιλαμβάνει το μη μικροκυτταρικό καρκίνωμα, που εμπεριέχει το αδενοκαρκίνωμα και το καρκίνωμα από το πλακώδες επιθήλιο, όπως και το μικροκυτταρικό καρκίνωμα του πνεύμονα. Η σταδιοποίηση, επίσης, είναι πολύ σημαντική, καθώς εάν είναι εκτεταμένος ή τοπικά προχωρημένος, δηλαδή επιθετικός, ο καρκίνος του πνεύμονα καταδεικνύεται κυρίως από τις απομακρυσμένες μεταστάσεις, που επιβεβαιώνονται στο PET, αλλά και από την τοπική επέκταση, που ορίζεται από την μετάσταση στους λεμφαδένες του μεσοθωρακίου ή τους πυλαίους. 

Ο ενδοβρογχικός υπέρηχος είναι μία εξέταση που επιδεικνύει μεγάλη ευαισθησία (90%) και ειδικότητα (80-90%), καθώς λαμβάνει υλικό μέσω βρογχοσκοπίου από τον λεμφαδένα με καθοδήγηση υπό υπέρηχο στον ίδιο χρόνο. Οι επιπλοκές είναι ελάχιστες, ενώ το όφελος τεράστιο, καθώς γίνεται διάγνωση και σταδιοποίηση ταυτόχρονα. Το υλικό που λαμβάνεται γίνεται προσπάθεια να είναι αρκετό για μοριακή ταυτοποίηση. Ανάλογα με τον λεμφαδένα που είναι διηθημένος, μπορούμε να κατατάξουμε έναν ασθενή εάν μπορεί να χειρουργηθεί, καθώς το χειρουργείο προσφέρει πολύ καλά αποτελέσματα σε ασθενείς με περιορισμένη νόσο. Εάν ο καρκίνος του πνεύμονα είναι εκτεταμένος, άλλες επιλογές είναι οι καλύτερες, όπως η χημειοθεραπεία, η ανοσοθεραπεία και η ακτινοβολία. Το αδενοκαρκίνωμα, κυρίως, είναι πολύ καλά μελετημένο για ορισμένες μεταλλάξεις, που οδηγούν στη χρήση φαρμάκων, καινούργιων, που ονομάζονται ανοσοθεραπείες, με πολύ καλά αποτελέσματα και καλύτερη πρόγνωση από ότι προηγουμένως. 

Άλλες μέθοδοι βιοψίας είναι η βρογχοσκόπηση με λαβίδα, κρυοβιοψία, βρογχοκυψελιδική έκπλυση, ψύκτρα, καθοδηγούμενη βρογχοσκόπηση με αξονικό και πολύ λεπτό βρογχοσκόπιο, περιφερικός υπέρηχος, κ.α., εφόσον ο καρκίνος είναι ορατός στον βρόγχο, όπως είναι πολλά αδενοκαρκινώματα και πλακώδη καρκινώματα, αλλά και μικροκυτταρικά καρκινώματα. Τέλος, η βιοψία με βελόνα υπό καθοδήγηση με αξονική τομογραφία είναι μια λύση, εάν δεν μπορεί να προσεγγιστεί ο καρκίνος του πνεύμονα με άλλο τρόπο. Άλλες εξετάσεις που μπορεί να χρειαστούν για τη διάγνωση και την σταδιοποίηση είναι η θωρακοσκόπηση και η μεσοθωρακοσκόπηση, που αποτελούν πιο επεμβατικές τεχνικές.

» Διαβάστε περισσότερα για τον Καρκίνο του Πνεύμονα: Βιοψία, Διάγνωση, Θεραπεία, Αίτια, Συμπτώματα, Εξειδικευμένες Υπηρεσίες

Θεραπεία

Στο μη μικροκυτταρικό καρκίνωμα, δηλαδή στο αδενοκαρκίνωμα και στο πλακώδες που είναι τοπικά περιορισμένα, η χειρουργική εξαίρεση είναι η ενδεικνυόμενη θεραπεία. Σε εκτεταμένους,  επιθετικούς καρκίνους, η χημειοθεραπεία, η ανοσοθεραπεία και η ακτινοβολία αποτελούν τα καλύτερα μέσα, για καλύτερα αποτελέσματα. Η πρόγνωση με τις καινούργιες θεραπείες είναι καλύτερη από προηγουμένως. Κάθε περίπτωση αντιμετωπίζεται εξατομικευμένα, καθώς τα όρια είναι δυσδιάκριτα και συχνά ο συνδυασμός προτιμάται. Το μικροκυτταρικό καρκίνωμα λαμβάνει αγωγή μόνο με ακτινοβολία, χημειοθεραπεία και εσχάτως ανοσοθεραπεία. Οι αποφάσεις λαμβάνονται από ογκολογικό συμβούλιο πολλαπλών ειδικοτήτων, στο οποίο συμμετέχουν πνευμονολόγοι, ογκολόγοι, ακτινοθεραπευτές, θωρακοχειρουργοί για τη καλύτερη και αρτιότερη θεραπευτική προσέγγιση των ασθενών μας. 

Γιατί Pneumocen;

Στην Pneumocen, κάθε περίπτωση προσεγγίζεται ξεχωριστά με ευθύνη και προσοχή. Από τη στιγμή που τίθεται κάποια υποψία, οι γιατροί της Pneumocen είναι στο πλάι του ασθενή και δίνουν καθοδήγηση, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις τελευταίες τεχνολογικές και θεραπευτικές εξελίξεις. Έμφαση δίνεται στην έγκαιρη διάγνωση και στην κατάλληλη αντιμετώπιση σύμφωνα με την κάθε περίπτωση. Η πρόσβαση στις υπηρεσίες μας είναι άμεση και ασφαλής αφού λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα προστασίας, ενώ παρέχονται όλες οι αναγκαίες υπηρεσίες.

Εξειδικευμένες Υπηρεσίες