Εποχική Γρίπη: Έγκαιρη πρόληψη με τον αντιγριπικό εμβολιασμό

Ο φετινός χειμώνας είναι διαφορετικός. Εκτός της γρίπης που ειναι το κύριο εποχικό παθογόνο του αναπνευστικού που επιβαρύνει τους ασθενείς υπάρχει πλέον και το SARS cov 2 (κορονοϊος) που δημιουργεί παραπάνω φόρτο στο σύστημα υγείας. Άρα φέτος μεγάλο βάρος πρέπει να δοθεί στην επιμόρφωση του πληθυσμού για τον εμβολιασμό κατα της γρίπης ώστε να αποφευχθεί η μετάδοση κυρίως σε ευάλωτους πληθυσμούς που κινδυνεύουν να νοσηλευτούν.

Η ομάδα λοιμώξεων της ελληνικής πνευμονολογικής εταιρείας μας ενημερώνει:

Η εποχική γρίπη είναι μια οξεία αναπνευστική νόσος η οποία δύναται να προκαλέσει από ήπια έως και πολύ σοβαρά συμπτώματα κυρίως στα άτομα που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου και πάσχουν από υποκείμενα νοσήματα.

Η μετάδοση της γρίπης λαμβάνει χώρα μέσω σταγονιδίων, στενής επαφής (άμεσης ή έμμεσης) και αερολυματος. Η επαφή των οφθαλμικών, ρινικών και στοματικών βλεννογόνων με τα επιμολυσμένα σταγονίδια δύναται να επιφέρει μετάδοση. Η μετάδοση ευνοείται σε συνθήκες υγρασίας και χαμηλής θερμοκρασίας, καθώς επίσης σε συνθήκες συγχρωτισμού ατόμων σε μη αεριζόμενους κλειστούς χώρους.

Το πλέον ασφαλές, οικονομικό και μέτρο πρωτογενούς πρόληψης από την εποχική γρίπη θεωρείται ο αντιγριπικός εμβολιασμός όπου στη χώρα μας πραγματοποιείται συνήθως κατά τα μέσα Οκτώβριου κάθε έτους.

Φέτος, η έγκαιρη ανοσοποίηση μέσω του εμβολιασμού θεωρείται άμεσης ανάγκης προς αποφυγή προβλημάτων διαφοροδιάγνωσης μεταξύ νέου κορονοϊού και γρίπης.

Μετά τη χορήγηση του αντιγριπικού εμβολιασμού τα αντισώματα αυξάνονται σταδιακά περίπου δύο με τρεις εβδομάδες, ενώ η ανοσία διαρκεί 4-9 μήνες ανάλογα με το ανοσοποιητικό σύστημα του εμβολιαζόμενου ατόμου.

Στοχευμένη θεραπεία για την εποχική γρίπη δεν υπάρχει μέχρι στιγμής, για αυτό το λόγο, τα αντιϊικά φάρμακα συνεπικουρούν με την λοιπή υποστηρικτή αγωγή, χωρίς να αντικαθιστούν τον ετήσιο εμβολιασμό. Αντιβιοτικά σχήματα συνταγογραφούνται μόνο σε μικροβιακή επιλοίμωξη, αφού δεν επιδρούν στη φυσιοπαθολογία των ιογενών λοιμώξεων.

Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία συστήνει τα παρακάτω ως τα πλέον σημαντικά μέτρα πρόληψης μετάδοσης της εποχικής γρίπης σύμφωνα με τις οδηγίες παγκόσμιων και διεθνών οργανισμών και φορέων προαγωγής της υγείας:
• Εφαρμογή κανόνων ατομικής και αναπνευστικής υγιεινής
• Εφαρμογή μέτρων και υιοθέτηση συμπεριφοράς ελέγχου διασποράς της ιογενούς λοίμωξης ως προς τη λήψη βασικών προφυλάξεων επαφής με σταγονίδια ή αερόλυμα κατά τη φροντίδα του ασθενούς
• Εφαρμογή των οδηγιών για τον ορθό και κατάλληλο καθαρισμό και απολύμανση των αντικειμένων και των χώρων των δομών υγείας (πχ νοσοκομεία, κέντρα υγείας, ιδιωτικά ιατρεία, χώροι φροντίδας υγείας κλπ.)
• Εμβολιασμός σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών για τους επαγγελματίες υγείας, καθώς και ιεράρχηση των κατηγοριών για το γενικό πληθυσμό με προκαθορισμένη προτεραιότητα στις ευπαθείς ομάδες
• Συνεχής τεκμηριωμένη ενημέρωση των ΜΜΕ, επαγγελματιών υγείας και ευρύ κοινού

Σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών της χώρας μας ο οποίος αναρτάται κάθε έτος από το Υπουργείο Υγείας, ο αντιγριπικός εμβολιασμός πρέπει να εφαρμόζεται συστηματικά σε άτομα (ενήλικες και παιδιά) που ανήκουν στις παρακάτω ομάδες αυξημένου κινδύνου:
• Εργαζόμενοι σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας
• Άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω
• Παιδιά (6 μηνών και άνω) και ενήλικες με έναν ή περισσότερους από τους παρακάτω επιβαρυντικούς παράγοντες ή χρόνια νοσήματα:
–  Άσθμα ή άλλες χρόνιες πνευμονοπάθειες
–  Καρδιακή νόσο με σοβαρή αιμοδυναμική διαταραχή
–  Ανοσοκαταστολή (κληρονομική ή επίκτητη)
–  Μεταμόσχευση οργάνων
–  Δρεπανοκυτταρική αναιμία (και άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες)
–  Σακχαρώδη διαβήτη ή άλλο χρόνιο μεταβολικό νόσημα
–  Χρόνια νεφροπάθεια
–  Νευρολογικά -νευρομυϊκά νοσήματα
•  Έγκυες γυναίκες ανεξαρτήτως ηλικίας κύησης, λεχωίδες και θηλάζουσες
• Άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία (Δείκτη Μάζας Σώματος >40Kg/m2 ) και παιδιά με ΔΜΣ >95η ΕΘ

• Παιδιά που παίρνουν ασπιρίνη μακροχρόνια (π.χ. για νόσο Kawasaki, ρευματοειδή αρθρίτιδα και άλλα) για τον πιθανό κίνδυνο εμφάνισης συνδρόμου Reye μετά από γρίπη
• Άτομα που βρίσκονται σε στενή επαφή με παιδιά μικρότερα των 6 μηνών ή φροντίζουν άτομα με υποκείμενο νόσημα που αυξάνει τον κίνδυνο επιπλοκών της γρίπης
• Οι κλειστοί πληθυσμοί, όπως προσωπικό και εσωτερικοί σπουδαστές (σχολείων, στρατιωτικών και αστυνομικών σχολών, ειδικών σχολείων και τρόφιμοι και προσωπικό ιδρυμάτων κ.ά.)
• Κτηνίατροι, πτηνοτρόφοι, χοιροτρόφοι, εκτροφείς, σφαγείς και γενικά άτομα που έρχονται σε συστηματική επαφή με πτηνά ή χοίρους

Τα τετραδύναμα εμβόλια γρίπης περιέχουν τέσσερα στελέχη που έχει συστήσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, δύο στελέχη Α (Η1Ν1 και Η3Ν2) και δύο στελέχη Β (B/ Victoria lineage) και (B/Yamagata lineage).

Τα τριδύναμα εμβόλια γρίπης περιέχουν τρία στελέχη που έχει συστήσει ο Π.Ο.Υ., δύο στελέχη Α (Η1Ν1 και Η3Ν2) και ένα στέλεχος Β (B/ Victoria lineage).

Ανεπιθύμητες ενέργειες όπως τοπικός ερεθισμός, ευαισθησία και άλγος στη θέση της ένεσης, κεφαλαλγία, κακουχία, ρίγη και πυρετό δύναται να εμφανιστούν μετά τη χορήγηση, οι οποίες αναφέρονται πλήρως στα φύλλα οδηγιών του εκάστοτε σκευάσματος.

Το αντιγριπικό εμβόλιο χορηγείται μόνο με ιατρική συνταγή για το έτος 2020-2021, εκτός συγκεκριμένων προκαθορισμένων εξαιρέσεων.

Δεν απαιτείται έλεγχος για Covid-19 πριν τον εμβολιασμό σύμφωνα με τις οδηγίες των παγκόσμιων και διεθνών οργανισμών.

Πιο συγκεκριμένα, οι ασθενείς με χρόνιες αναπνευστικές παθήσεις όπως βρογχικό άσθμα, ΧΑΠ, κυστική ίνωση, διάμεσες πνευμονοπάθειες, διαταραχές της αναπνοής στον ύπνο, βρογχεκτασίες θα πρέπει να διατηρούν σε καλή ρύθμιση τα χρόνια νοσήματα τους και πάντα προ της χορήγησης του αντιγριπικού εμβολιασμού να συμβουλεύονται τον θεράποντα ιατρό τους.

Συμπτώματα όπως πυρετός, δυσκολία στην αναπνοή, βήχας, αυξημένη απόχρεμψη θα πρέπει να αξιολογούνται άμεσα από τον ειδικό πνευμονολόγο-φυματιολόγο, ο οποίος καταγράφει την παρούσα κλινική εικόνα, το ιατρικό ατομικό ιστορικό, συνεκτιμά τις συννοσηρότητες και το προφίλ του ατόμου ως προς τον αντιγριπικό εμβολιασμό.

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι ο πνευμονολόγος-φυματιολόγος προσεγγίζει τους καπνιστές μέσω των τεκμηριωμένων οδηγιών και θεραπευτικών προσεγγίσεων με στόχο την απεξάρτηση από τη νικοτίνη παρέχοντας πληροφορίες για τις επιβλαβείς επιπτώσεις του καπνίσματος στον ανθρώπινο οργανισμό, αντιμετωπίζοντας ολιστικά τη θωράκιση του αναπνευστικού συστήματος.